Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for juli, 2009

Deel 3 in de bootcamp-reeks, ditmaal over actieve participatie tijdens de Mis.

Een van de meest gehoorde argumenten voor de gewone Mis en tegen de buitengewone, is dat in de gewone Mis meer sprake is van actieve participatie (deelname) dan in de buitengewone Mis. Als voorbeelden worden dan aangedragen dat de leken meer zeggen, meer mee lijken te doen in verschillende opzichten. Bij de oude Mis zou dat volgens velen niet het geval zijn, daar wordt immers een groot gedeelte in relatieve stilte gebeden.

Iemand merkte in een gesprek dat we hadden eens op: ja, maar tijdens de Mis (in dit geval ging het over de gewone Mis), zitten we meestal toch maar, en doen we niet zoveel. Bij de evangelische gemeente doen we tenminste nog iets. Hierop ben ik volgens mij een beetje uitgevallen, door te zeggen dat hij dan totaal niet begrepen had waar het tijdens de Mis om draait en wat de rol van de priester en van de leken is. Ook tijdens bootcamp heb ik de opmerking gehoord dat er bij de buitengewone Mis mensen minder mee kunnen doen.

De vraag die dan opkomt, is wat je verstaat onder actief meedoen. Is daar pas sprake van wanneer je veel dingen kunt antwoorden, zeggen, zingen en met je handen in de lucht kan staan? Want als dat het geval is, nee, dan is er in een goede Mis, of het nou in de gewone of buitengewone vorm is, geen sprake van actieve participatie.

Maar actieve participatie is in mijn ogen, en in die van velen, niet het bovenstaande. Wanneer mensen denken dat het tijdens de Mis de bedoeling is dat je op je krent blijft zitten en luistert naar wat de priester zegt, dan hebben ze het mis (behalve bij de lezingen en de preek, want dan is het de bedoeling dat je luistert), dan hebben ze er geen hout van begrepen. De priester is niet zomaar een verhaaltje aan het lezen, de woorden die hij tijdens de gebeden en tijdens het Eucharistisch gebed zegt zijn niet aan ons, het volk, gericht, maar op God. De priester bidt tot God voor ons, hij dankt God namens ons, hij prijst God namens ons. Het is één groot gebed.
Mensen hebben het tegenwoordig vaak over voorgangers. Alhoewel vele traditionele katholieken een hekel hebben aan dat woord (de term celebrant is namelijk op z’n plaats), denk ik dat je het woord goed kunt gebruiken om uit te leggen dat de priester bij de Mis letterlijk voor gaat: hij gaat de gelovigen voor in gebed, hij bidt voor ons, hij zet (als het goed is) het goede voorbeeld. En als gelovigen sluit je je daar bij aan, in gedachten, in je hart. Je sluit je aan bij wat de priester zegt, vertrouwend dat hij bidt wat hij moet bidden, vertrouwend dat hij bidt voor ons, voor de wereld, voor de overledenen (dat mag je immers verwachten, en het is ook de taak van de priester om dat goed te doen. Als de priester er een showtje van maakt, tja, dan wordt het toch wat lastiger).

Dát is actieve participatie, en niet zozeer dat je met je handen door de lucht zweeft, klapt, en een paar keer per Mis wat zinnen zegt (en dan ook nog eens delen die je als leek niet behoort te zeggen, maar die deel uitmaken van het gebed van de priester). Niet dat dat niet leuk kan zijn, of bijdragend aan je geloofsleven, maar de participatie tijdens de Missen kunnen zoveel dieper gaan, als je tenminste verder durft te kijken dan wat je op het eerste gezicht denkt dat er is.

Read Full Post »

Na deel 1 in de bootcamp-reeks (getijdengebed) is het nu tijd voor deel 2: de Mis.

Afgelopen week elke dag een Mis, soms aan het begin van de dag, een aantal keren wat later. Maar toch elke dag een moment om de Eucharistie te vieren, om ons te laten voeden, om tot Hem te komen, Hem te ontvangen, deel uit te maken van het mysterie.

Alhoewel het tot twee weken voor tijd twee Traditionele Missen op het programma stonden (de Mis gecelebreerd volgens het Missaal van 1962), is dat uiteindelijk uitgekomen op maar eentje. Op zich jammer, maar met de aanwezige kapelaan hoefden we niet bang te zijn dat we een slechte Mis zouden hebben.

Dus naast de ene buitengewone Mis, waren er zes gewone Missen, waarvan alleen die van zaterdag en zondag versus populum (= met het gezicht naar het volk toe) gecelebreerd, de overige vier waren ad orientem, alhoewel ad Dominum (naar de Heer) beter is, want de kerk stond niet naar het oosten gericht.

Hoewel mijn liefde voor de buitengewone ritus nog steeds groot is, en ik denk dat het nog steeds mijn voorkeur heeft, heb ik ook gezien hoe de gewone ritus ook zo waardig, mooi en diepgaand gecelebreerd en beleefd kan worden. Op de zondag werd ik ontzettend geraakt door de manier waarop ons kaplaan de Eucharistie vierde. Ondanks dat het versus populum was, was het 100% ad Dominum gericht, alsof er niemand anders in de kerk was behalve hij en Onze Heer. Zo mooi om te zien, zo mooi om te ervaren. Waren er hier al een aantal tridentijnse elementen in te zien, in de Mis van dinsdag was dat helemaal het geval: een novus ordo Mis (gewone Mis), ad dominum (= met gezicht in dezelfde richting als de gelovigen; voor mensen die graag het woord voorganger gebruiken is het overigens een veel betere gebedsrichting, aangezien de priester hier immers veel meer voor gaat ;)), in het latijn. De consecratie zo mooi gedaan, erg tridentijns, en nog wat elementjes. De dagen daarna waren het novus ordo Missen ad orientem in het Nederlands, en ook die waren simpelweg super.

Hieronder een aantal foto’s van de (novus ordo) Mis gecelebreerd door Kapelaan van Dijk:

Tijdens een gesprek met een vriend van me gisteren, kwam ik tot het besef dat ik niet echt meer een thuis heb qua Mis:
– Sneek is ergens thuis, omdat ik daar 18 jaar gewoond heb. De liturgie is er zeker niet slecht, maar er mist toch wat, en ik voel me de parochie niet helemaal vrij om mezelf te zijn.
– Groningen zou thuis kunnen zijn, omdat de liturgie daar behoorlijk sterk is. Ik heb echter erg moeten wennen, en ik kan nog steeds niet goed tegen de manier van celebreren van de priester, en dan vooral zijn intonatie en tempo qua spreken.
– De Agneskerk in Amsterdam is erg fijn qua Mis, en omdat ik er een aantal mensen ken. Maar het is aardig wat uurtjes reizen om er te komen, en dus kom ik er niet zo vaak. Ook schijnt het dat er aardig wat NOM-denigrerend-volk rondloopt, maar dat heb ik zelf (gelukkig) nog niet ervaren.
– De Willibrord in Utrecht is ook niet slecht, maar daar ben ik slechts één keer geweest.
– Maarheeze is te ver…

*zucht* Wat zou het mooi zijn wanneer elke priester de Mis zo doet als mijn nieuwe broer (dat is de kapelaan), hoe mooi zou het zijn wanneer elke priester zo vol is van de liefde voor Onze God, dat hij wanneer hij op het priesterkoor staat, hij een totaal ander mens lijkt dan daar buiten, wanneer ze beseffen het niet om hen draait, maar om God, dat hij een prachtig stuk gereedschap is in Zijn handen.

Read Full Post »

Naar aanleiding van Bootcamp zou ik een kort verslagje kunnen typen. Zou kunnen, want ik ga het niet doen. Een beetje een leuk overzicht van wat we van dag tot dag gedaan hebben is te lezen op: davidoostveen.blogspot.com.
Wat ik wel ga doen denk ik, is een paar ervaringen en gedachten die bij me opkwamen op een rijtje zetten, in de gebruikelijke persoonlijke stijl van een gelovige leek.

Deel 1: de getijdengebeden

Voor wie er niet bekend mee is: binnen de Katholieke Kerk kent men gebeden die op een min of meer vast tijdstip van de dag gebeden worden. Voor religieuzen en priesters volgens mij verplicht, leken wordt het alleen aangeraden. De vier getijden die wij afgelopen week gebeden hebben waren de Lauden (ochtendgebed), Sext (middaggebed), Vespers (avondgebed) en Completen (dagsluiting). Gebeden bestaand uit een hymne, psalmen, een lofzang, stukje bijbeltekst en gebeden, allemaal mooi per dag op papier gezet.
In het begin is het ontzettend wennen, maar ervaar het persoonlijk als heel fijn om door de dag heen een aantal keren te bidden, om een moment te nemen om tot en met God te praten.

De Lauden en Completen deed ik al met enige regelmaat, al ging het de laatste weken voor Bootcamp niet bepaald lekker met het gebedsleven. Gewoon de dag beginnen met God, met Hem danken, Hem vragen om je ook deze dag weer bij te staan. En de dag sluiten met God, met de mooie woorden: In manus tuas Domine, commendu spiritum meum (in Uw handen Heer, beveel ik mijn geest). Mooi om te doen. al moet ik zeggen dat ik ook vaak genoeg zoiets heb van: "moet dat nou weer", en "deze teksten spreken mij niet aan, waarom spreek ik ze in vredesnaam uit", en meer van dat soort dingen.

Nee, de teksten zijn nou niet bepaald wat ik zelf bedacht zou hebben, maar na wat blogs gelezen te hebben over dit onderwerp, besef ik eigenlijk een hele mooie onderliggende gedachte: door het bidden van de getijden ben je verbonden met vele mensen over de hele wereld, die hetzelfde bidden als jij. Van al die mensen zal er ongetwijfeld een zijn voor wie de tekst wel past, voor wie het een weerspiegeling, danking of smeking is. En dus bid je ook voor hen. Voor mij is het ik in de gebeden ook wij, en vaak vragen we God ook dingen voor ons…ons, terwijl je in je eentje bidt.

En dan bidden wanneer je geen zin heb, omdat je niet voelt dat het iets doet, omdat je denk dat er wel duizend betere dingen te doen zijn in die korte tijd. Het is ontzettend lastig kan ik je vertellen om je dan tot bidden te zetten, en ik denk dat als ik Bootcamp niet had gehad, ik in die gedachten was blijven hangen, en m’n gebedsleven even droog zou zijn gebleven als de weken daarvoor.
Maar zoals de kapelaan zei: je besteedt tijd aan God, en dat kan nooit verkeerd zijn. Ook al lukt het bidden niet, je bent er wel (bijvoorbeeld bij de Aanbidding). Hij heeft gewoon gelijk.

En dus ga ik weer proberen om in ieder geval de Lauden en Completen te bidden in mijn dagelijks leven. Niet alleen om me weer verbonden te voelen met de mensen in de wereld, niet alleen om terug te denken aan afgelopen week en hoe mooi en bijzonder het voelde om samen met anderen de gebeden te bidden, maar vooral omdat ik merk dat het bidden me goed doet, al merk ik dat pas wanneer ik niet meer bid, aangezien m’n leven dan weer compleet de verkeerde kant uit lijkt te gaan. Maar ook (en dat zou natuurlijk eigenlijk de eerste reden moeten zijn), omdat God het waard is, omdat Hij onze tijd, liefde en aandacht verdient, omdat je in een relatie tijd aan elkaar moet besteden en die niet alleen van een kant behoort te komen.

Read Full Post »

Uurtje of vier geleden aangekomen in Sneek, na een reis van zo’n drie uurtjes. Credimus Bootcamp 2009 zit er op. Meer dan een half jaar aan voorbereidingen, hoopvolle vergaderingen, stressmomenten en het ene na het andere ding dat tegenzit de laatste weken van te voren. Maar ondanks dat had ik er helemaal naar toe geleefd..en niet tevergeefs. Ondanks dat ik van hot naar her gevlogen ben, eten klaargemaakt voor 9-14 man, gemiddeld iets van 5 uurtjes per nacht geslapen heb, het een emotionele achtbaan was en ik mezelf keihard ben tegengekomen, ondanks dat alles wat het een heerlijke week. Elke dag een goede Mis gehad: twee novus ordo versus populum, vier novus ordo ad orientem (eentje in latijn op verzoek) en een tridentijnse Mis. Waarschijnlijk zal ik daar nog wel wat over schrijven later, aangezien ik nog nooit een novus ordo mis zo mooi gecelebereerd heb meegemaakt, zelfs de versus populum was honderd procent ad dominum gericht. Daarnaast elke dag getijden. En alhoewel ik normaal gesproken me niet zo prettig voel bij het hardop samen bidden, heb ik de gebeden als heel bijzonder en verbindend ervaren. Lezingen die interessant en nuttig waren. En Aanbidding, oh aanbidding in de avonden en Communie ontvangen tijdens de Missen…zelden zo intens beleefd. En gesprekken en knuffels die me bijzonder goed hebben gedaan. Eigenlijk te veel emoties voor een weekje, maar wat ben ik blij dat ik ze gevoeld heb, vooral omdat m’n gebedsleven de laatste tijd toch wat stil leek te liggen. Bijzondere mensen ontmoet, van wie ik in zo’n korte tijd al ben gaan houden, om wie ze zijn en wat ze doen en op welke manier.

Een weekje veiligheid, een weekje verbondenheid, een weekje zo verlangend om dicht bij Onzen Lieven Heer te zijn dat ik het me tot tranen brengt en ik niet anders kan dan toegeven aan dat verlangen en onderaan de trap bij het hoofdaltaar neer te knielen, om in een donkere kerk met een aangestoken kaarsje het Tantum ergo te zingen met een van de liefste jongemannen die ik ken.

Een emotioneel afscheid, die tot op dit moment doorwerkt. Het is vreemd om weer thuis te zijn, alleen (ook al zijn er nog vijf anderen in huis), en nu maar luisterend naar het Adoro Te Devote:

Read Full Post »