Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for oktober, 2009

Als ik zo om me heen kijk in het katholieke wereldje, en vooral wanneer ik mensen spreek en dingen lees, is een van de dingen die opvallen dat het vaak nergens over gaat. Ja, op zich gaat het wel ergens over, maar dan meer over oh wat zijn we met z’n allen toch goed bezig, en wat moeten we lief zijn voor elkaar en kijk eens hoe leuk we samen bezig zijn. Op zich geen verkeerde dingen om mee bezig te zijn, maar ik vraag me soms wel eens af of de gelovigen het ooit over God hebben, of ze het ooit hebben over Christus, en over wat dat betekent voor hun eigen leven.

Mijn sterke indruk is dat veel katholieken, en waarschijnlijk zijn ze niet de enigen, leven met het motto: geloven is leuk, zolang het maar geen consequenties heeft voor mijn leven. Ja, wanneer het voordelen oplevert in de moderne samenleving dan is het geen probleem, maar oh jee als je door het geloof dat je zegt te hebben dingen op zou moeten geven, dingen zou moeten doen die je liever niet doet, maar die eigenlijk wel goed zijn om te doen, wanneer je daardoor niet ja en amen kan zeggen op veel dingen die in onze zogenaamd moderne en betere samenleving algemeen geaccepteerd zijn, en dus toch goed moeten zijn. Geloven moet vooral leuk zijn, de Bijbel is vooral een boek met leuke morele verhalen die ooit eens door mensen in elkaar geknutseld is, God is een iets, en het geloof gaat toch vooral om het samenzijn en het goed zijn voor elkaar.

Is dit nu wat de Kerk werkelijk is? Niet als je kijkt naar de Bijbel, niet als je kijkt naar de Catechismus, niet als je kijkt naar de eeuwenoude Traditie. Hebben al die Heiligen en velen die niet officieel heilig zijn verklaard, maar dat best wel zouden kunnen zijn, voor niks hun leven aan het geloof gewijd?
De laatste veertig, vijftig jaar hebben, vooral in landen als Nederland, het geloof geen goed gedaan. We zijn onze inhoud kwijtgeraakt, zogenaamd vrijgemaakt. Ik sta er dan ook niet verbaasd over dat de kerken zo massaal leeggelopen zijn. Gezellig samenzijn kan je namelijk ook prima doen bijvoorbeeld bij je buurman of in de kroeg.

Veel mensen geven tegenwoordig af op moslims en joden: die lijken voor een deel nog te proberen vast te houden aan hun traditie, aan hun overtuigingen. Die durven nog tegen de geldende norm in te gaan wanneer het niet strookt met hun opvattingen (voor de duidelijkheid: ik heb het hier niet over extremisten, maar gewoon over de “gewone” gelovigen). De katholieken daarentegen lijken hun stem verloren te zijn. Naar wat ik denk niet eens zozeer omdat ze niet durven, maar simpelweg omdat een groot gedeelte simpelweg niks meer heeft om tegen te zijn, omdat hun opvattingen vervlakt zijn tot die van de samenleving. Soms ben ik gewoon jaloers op sommige anders-gelovigen, op hoe hun overtuiging bij hen leeft.

Meer en meer hoor je dat mensen aangetrokken worden door traditie, door een geloof met duidelijke standpunten, door een geloof met een gezicht, dat inhoud heeft. Ik sta niet verbaasd dat de Katholieke Kerk in Nederland de laatste jaren weinig aantrekkingskracht heeft gehad: ze miste immers hetgeen waarnaar mensen op zoek zijn.
En nu? Nu gaan er steeds meer stemmen op van mensen die wel hun geloof willen en durven te belijden, die niet tevreden zijn met het oppervlakkige, die diepgang willen, die op zoek willen naar God, die een liturgie willen waar Hemel en Aarde elkaar raken. Mensen die willen doen wat er in het Woord van God staat, die beseffen dat geloven consequenties heeft. Het christendom heeft als uitgangspunt dat Christus de Zoon van God is, dat Hij gestorven is voor onze zonden, opdat wij eeuwig leven zouden kunnen hebben. Als christen, van welke stroming dan ook, belijd je dat, zeg je dat je hoort bij een geloof dat gebaseerd is op de Bijbel. En de Bijbel is duidelijk: geloven heeft consequenties. God stelt regels, er zijn geboden, we hebben een opgave. Niet dat we allemaal zwaarmoedig moeten zijn, want God is ook liefdevol en barmhartig. Maar toch: alles scharen onder het mom van: “lief zijn voor hem en zacht zijn voor haar, ook Hij was zacht, echt waar”, “rondom het altaar dansen wij blij, te gek jo Jezus leeft” en “Kerk zijn is een streelgebaar” (uit het moderne kerklied van Herman Finkers), dat doet het geloof geen recht. Christus stierf voor ons aan het kruis, is het dan niet een klein beetje asociaal om niet iets terug te doen? Is het dan niet hypocriet om niet te proberen te doen wat Hij ons opgedragen heeft? Zoals m’n pastoor vorige week bij de homilie stelde bij het verhaal van Bartimeüs: Hij wil dat wij bereid zijn dingen op te geven, dat we Hem vertrouwen. Laten we dus proberen om ons geloof weer wat inhoud te geven, om te laten zien dat Katholieke Kerk niet een leeg omhulsel is, maar de Kerk van Christus op aarde. Laten we hetgeen we op zondag belijden in de Kerk, ook in ons leven proberen te belijden.

Advertenties

Read Full Post »

Een van de grondbeginselen waar we als Nederlanders zo trots op zijn: vrijheid van meningsuiting. Iedereen heeft recht op zijn of haar mening, natuurlijk wel binnen de grenzen van de overige wetten.

Steeds vaker vraag ik me af of dat ook daadwerkelijk het geval is. Mogen we daadwerkelijk onze mening verkondigen, ook als die afwijkt van de zogenaamde norm? Mogen we ook daadwerkelijk opkomen voor onze mening en het verdedigen? Mogen we een mening verkondigen als waarheid, gebaseerd op vele bronnen en traditie?

Deze vragen zou ik graag met ja willen beantwoorden, maar ik vrees dat dat een leugen zou zijn. Een aantal voorbeelden.

In een medische wereld bijvoorbeeld mag je als medicus theoretisch gezien gewetensbezwaren hebben, bijvoorbeeld in het geval van abortus en euthanasie, maar ook dingen als ivf en anticonceptie. Ik heb echter het vermoeden dat dit in de praktijk wat lastiger zal zijn en dat het een medicus met gewetensbezwaren bepaald niet in dank wordt afgenomen als hij zich niet aan kan sluiten bij de geldende norm. Nu al merk ik bij discussie met m’n medestudenten dat vele ethische dingen blijkbaar normaal zijn, en dat je wel van een andere wereld of ouderwets moet zijn wanneer je er serieuze vraagtekens bij stelt. Vrijheid van meningsuiting? Niet wat ik beleef.

In onze samenleving zeggen dat homoseksuelen niet mogen trouwen mag niet, want dan veroordeel je deze mensen, discrimineer je ze en ben je haatdragend. Wanneer je zegt dat je absoluut niks hebt tegen homoseksuele mensen op zich, en je ook echt wel snapt en gelooft dat elk mens recht heeft op liefde, maar dat je vanuit geloofsperspectief het huwelijk ziet als een verbond voorbehouden aan man en vrouw, ben je nog steeds intolerant en niet van deze tijd. Vrijheid van meningsuiting? Niet wat ik beleef.

In een discussie met mede-katholieken zeggen dat tijdens de Consecratie brood en wijn waarlijk Lichaam en Bloed worden van Christus, is bijna vloeken in de kerk, want vanuit katholiek perspectief mag je het toch allemaal ook fijn symbolisch uitleggen, daar geeft de kerk toch ruimte aan? Als je zegt dat ze prima de mening mogen hebben dat het Avondmaal bedoeld is als symbool (hoe diepgaand ook), maar dat ze dan gewoon toe moeten geven dat het een protestantse zienswijze is en dat het niet de leer van de Katholieke Kerk is, dan ben je te conservatief, niet openstaand voor oecumene, discriminerend en veroordelend. Vrijheid van meningsuiting? Niet wat ik beleef.

Ja, misschien dat je nog mag zeggen: ik vind dat. Maar dat moet dan heel voorzichtig, want je mag het absoluut niet als waarheid verkondigen. Kattekliek had in haar commentaar op een eerder stukje van me eigenlijk geheel gelijk toen ze zei dat we niet moeten zeggen dat het volgens ons de waarheid is, maar dat wat we verkondigen gewoon de Waarheid is. We hebben de taak gekregen om ons geloof te verspreiden, het te leven, er van te getuigen, om de Waarheid die Christus verkondigd heeft naar de mensen toe te brengen. Wat ik ooit eens gehoord heb wat een uitspraak van een atheïst zou zijn geweest: is het niet ontzettend egoïstisch om mensen niet de mogelijkheid van een Eeuwig Leven te vertellen?
Op een dergelijke manier komt het waarschijnlijk hard over, maar men moet beseffen dat het in zaken als deze niet om de personen gaat, maar om het handelen, het doen en laten, om een (de) leer. En dat willen mensen wel eens vergeten.

Hebben we dus echt een vrijheid van menigsuiting? Nee, niet in mijn beleving. Ja, het is beter dan in een groot deel van de landen op de wereld, maar ook wij hebben te maken met een druk om onze opvattingen aan te passen aan de zogenaamde heersende norm. En dat kan ver door gaan.

Read Full Post »