In de voetsporen van Christus: werken op zondag

Eens gaf Hij op sabbat onderricht in een synagoge. Daar bevond zich een vrouw die al achttien jaar leed onder een geest die haar ziek maakte. Ze liep krom en was niet in staat zich op te richten. Jezus zag haar en sprak haar aan. ‘Vrouw’, zei Hij, ‘u bent van uw kwaal verlost.’ Hij legde haar de handen op en onmiddellijk rechtte ze haar rug, en ze prees God. Geërgerd, omdat Jezus op sabbat iemand genezen had, zei de voorzitter van de synagoge tegen de menigte: ‘Zes dagen zijn er om te werken. Dan kunt u komen om u te laten genezen, niet op sabbat.’ De Heer gaf hem dit antwoord: ‘Huichelaars! Ieder van u maakt toch op sabbat zijn os of ezel los van de voerbak om hem te drinken te geven? Moest deze dochter van Abraham dan op sabbat niet losgemaakt worden van de boeien waarmee de satan haar al achttien jaar geleden heeft vastgebonden?’ Toen Hij dat zei stonden al zijn tegenstanders beschaamd en verheugde de hele menigte zich over alle prachtige dingen die door Hem totstandkwamen. – Lucas 13, 10-17

Vandaag las ik op de site van het Katholiek Nieuwsblad een stuk over een verpleegkundige in Groot-Brittanië die op religieuze gronden weigert te werken op zondag, en de rechter die het daar niet mee eens was. Voordat we deze rechter met allerlei negatief commentaar omgeven en mogelijk zelfs stellen dat dit weer zo’n anti-religieuze uitspraak is, stel ik voor dat we eens even verder kijken.

In het Oude Testament is er al sprake van voorschriften rondom de Sabbat, de rustdag. Het duidelijkst zien we dit misschien wel in Exodus 35, 1-3:
Mozes liet heel de gemeenschap van Israël samenkomen en sprak tot hen: ‘Dit zijn de voorschriften die de heer u beveelt te onderhouden: zes dagen kunt u werken, maar de zevende dag moet heilig voor u zijn, een sabbatdag voor de heer. Iedereen die dan werkt moet ter dood gebracht worden. Op de sabbat mag u in geen van uw verblijven een vuur ontsteken.’
Als we dit zo lezen, is er weinig toegestaan op de Sabbat, zoals de Joden ook navolgden: het eten werd de dag van te voren al klaargemaakt, vuur werd de dag ervoor al aangestoken. Alles zodat er zo min mogelijk gedaan werd op de dag van de Sabbat zelf en op deze manier aan God toegewijd kon worden.

Wanneer we puur hier naar kijken, zouden we inderdaad op de Sabbat niet mogen werken, wat voor werk dan ook. In het Nieuwe Testament lezen we echter wat anders, zoals middels de Bijbeltekst bovenaan dit stuk duidelijk wordt. Jezus stelt daar niet dat de Sabbat niet belangrijk is of afgeschaft zou moeten worden (Hij kwam niet om af te schaffen, maar om te vervolmaken), maar dat de rust niet absoluut is. Immers, een van de belangrijkste geboden is de naastenliefde, en dat gaat ook op de rustdag door.

Nu kan je je afvragen wat nou wel of niet toegestaan is om qua werk te doen In ieder geval zijn kerk en samenleving het erover eens dat je beroepen in de dienstverlening uit mag voeren op zondag. Immers, ze zijn noodzakelijk voor de gemeenschap. Denk daarbij aan beroepen als arts, politieman of brandweerman, en ook alles wat daar als ondersteunende beroepen bij hoort. Het zou toch niet best zijn wanneer er ergens brand uitbreekt door brandstichting en iemand daardoor dringend hulp nodig heeft, dat we het huis maar af laten fikken, de daders laten ontsnappen en de persoon aan zijn lot overlaten, omdat wij niet willen werken op de rustdag?

Tot hoever dit door te trekken is, vind ik wel eens moeilijk om te bepalen. Bijvoorbeeld boodschappen doen of het huis (uitgebreid) gaan schoonmaken, dat zijn zaken die niet noodzakelijk zijn om ook nog op een zevende dag van de week te doen. Met een beetje planning kan dat prima in de zes dagen voorafgaand. Maar wat te denken van het openbaar vervoer, van de horeca, etc. Ik zal eerlijk toegeven dat ik ook daar op zondag nog wel eens gebruik van maak.

Een ding is echter zeker: als arts en verpleegkundige is het Bijbels gezien toegestaan om ook op de rustdag te werken, ja, misschien zelfs een plicht van naastenliefde. Daarvoor hoeven we alleen maar naar Christus’ genezing van de kreupele vrouw op de Sabbat te kijken.

Advertenties

2 gedachten over “In de voetsporen van Christus: werken op zondag

Voeg uw reactie toe

  1. Ook ik had over die vraag nagedacht, kwam onderstaande antwoorden tegen:

    In this day and age, what’s the right way to observe the third commandment, “Keep holy the sabbath day”?
    The same way Christians have observed it for two thousand years: Attend Mass and abstain from all unnecessary work. Fr. Kenneth Baker, S.J., explains, “Sunday should be dedicated to the Lord, at least in intention, if not by actual practice of other good works. Some activities that are in conformity with Sunday observance are reading the Bible or the life of some saint, praying the rosary, engaging in serious conversation on God and the things of the spirit, and so forth.
    “Sunday should be a day of joy and relaxation. It is the time for a family meal, for healthy recreation, for sport, for taking a stroll, or for going for a drive. In these and similar activities we can both praise God for his goodness and refresh our bodies and minds after the week’s work.
    Since the time of Moses, abstinence of all unnecessary work has been an essential part of the Sunday observance. We have all heard that the Church forbids all ‘servile’ work on Sundays. Formerly, ‘servile work’ was defined as hard physical labor; thus, digging ditches, plowing, splitting wood, and so forth were so forbidden on Sunday except in cases of emergency or real necessity.
    “In the past twenty years or so many exceptions have been placed on the meaning of servile work by moral theologians that it is just about impossible to lay down general rules. Thus, many men who spend the whole week behind a desk find real refreshment working in their garden, mowing the lawn, washing their car. Although these activities require physical labor, they are not now considered to be ‘servile’ in the situation of contemporary technology in America.
    “It seems to me that what all should try to do is to observe the spirit of Sunday–worship, rest, and joy. If some kind of work does not fit into that pattern and is truly unnecessary, then it should be avoided. If anyone has serious doubt about whether or not he or she is violating God’s law of the Sunday rest, then that person should seek the advice of a priest” (Fundamentals of Catholicism [San Francisco: Ignatius, 1982], I:174-175).

    En:

    The obligation of rest from work on Sunday remained somewhat indefinite for several centuries. A Council of Laodicea, held toward the end of the fourth century, was content to prescribe that on the Lord’s Day the faithful were to abstain from work as far as possible. At the beginning of the sixth century St. Caesarius, as we have seen, and others showed an inclination to apply the law of the Jewish Sabbath to the observance of the Christian Sunday. The Council held at Orléans in 538 reprobated this tendency as Jewish and non-Christian. From the eight century the law began to be formulated as it exists at the present day, and the local councils forbade servile work, public buying and selling, pleading in the law courts, and the public and solemn taking of oaths. There is a large body of civil legislation on the Sunday rest side by side with the ecclesiastical.

    1. Waarbij denk ik vooral het woord: onnodig belangrijk is, en het in context plaatsen wat mensen nog wel eens willen vergeten. Dank voor deze extra informatie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: